Tarihte ilk kitap yakma eyleminin emrini veren imparator ve milyonlarca nadir kitabı Yapay Zeka’ya ‘yedirdikten’ sonra imha eden Antropic CEO’su

Burak ARTUNER

Tarih ayna gibidir… Geçmişe bakarsın, bugünü görürsün, yeter ki bakmayı bil…

Kitaplar artık ateşte değil YZ devlerinin elinde imha ediliyor.

Evet dünya birkaç gündür bunu konuşuyor… Washington Post, Anthropic’in gizli ‘Panama Proje’sini deşifre etti.

Anthropic CEO’su Dario Amodei’nin şirketinin yapay zekâsı Cloude’u eğitmek amacıyla 3 milyona yakın kitabı kullandığının ve sonrasında imha ettirdiğinin ortaya çıkması açıkçası beni dehşete düşürdü.

Anthropic’in gizli projesi, Alman sahafların dikkati sayesinde ortaya çıkarılmıştı.

Almanya’daki bir sahaf, mayıs ayı başlarında gece yarısından sonra, 03.00 ile 05.00 arasında art arda gelen ve otomatikmiş gibi görünen siparişler almaya başladı.

Siparişlerin merkezinin Kanada’daki Zoom Books adlı bir şirket olduğu belirlendi. Şirket, 1970 sonrası ISBN numarasına sahip, kurgu dışı (roman ve hikâye harici) yani bilgi yüklü kitapları hedefliyordu.

Washington Post’un ulaştığı mahkeme dosyalarına göre süreç oldukça sistematik bir şekilde yürütüldü. Bir tarama şirketi, kitapları “hidrolik güçle çalışan bir kesme makinesi” kullanarak “düzgünce” kesiyor, sayfalar ardından “yüksek hızlı, yüksek kaliteli, üretim düzeyinde tarayıcılarla” taranıyordu. Fiziksel kitaplar bu işlemden sonra geri dönüşüme gönderilerek imha ediliyordu.

Bir zamanlar hükümdarlar, liderler kitapların getirdiği bilgiden korktuğu için kitapları yakıyordu…

Bugün şirketler bilgiyi kendi menfaatlerine kullanmak için kitapları öğütüyor ve yok ediyor.

Dün kitaplar yakılıyordu, bugün saniyeler içinde milyarlarca kelime algoritmaların hafızasına aktarılıyor ve bilgi tekelleştirilip, fiziki kitaplar imha ediliyor.

Yaklaşık 2 bin 200 yıl önce Çin İmparatoru Qin Shi Huang, iktidarını sağlamlaştırmak için kitapları yaktırdı.

Çünkü biliyordu ki bilgi, sorgulamayı; sorgulama ise otoriteyi sarsmayı beraberinde getiriyordu.

Kitap yakan ilk imparator Qin Shi Huang.

Kitaplar yandı, düşünceler susturulmak istendi.

Çin imparatoru Qin Shi Huang, tarihin ilk kitap yakan lideri olarak tarihe geçti…

Tarihteki ilk kitap yakma olayını gösteren temsili bir resim.

Bu kez milyonlarca kitap, yapay zekâyı eğitmek için dev veri merkezlerine taşınıyor.

Teknoloji şirketleri, insanlığın yüzyıllar boyunca ürettiği bilgi birikimini algoritmalara aktarıyor.

Sonra o kitaplara ne mi oluyor: İmha ediliyorlar.

Bu emri veren Antropic CEO’su Dario Amodei…

Antropic CEO’su Dario Amodei

‘Kitap yiyen’ bir patron.

Milyarlarca dolarlık bir servete sahip bir isim.

Düşündüğü ve planladığı şey, bilginin sadece kendi Yapay Zeka robotu Cloude’da olması…

Amacı sanırım bilgiyi tekelleştirmek…

Bilgi ‘Hazine’ demektir ve hazineyi ele geçirmeye çalışıyor.

Bu yakın gelecekte nelere yol açabilir?

Tarih manipüle edilebilir hatta değiştirilebilir…

Yeni bir ‘yalan tarih’ üretilebilir.

Bu bilgilerle toplumlar yönlendirilip, esir bile edilebilir.

Dolayısıyla her şeyi değiştirmeye yol açabilecek kadar büyük bir tehlikenin işaret fişeği bu…

İşte bu yüzden CEO Dario Amodei’ye “kitap yiyen patron” diyorum.

Bir tarafta bilgiyi yok ederek güç kazanmaya çalışan bir imparator…

Diğer tarafta kitapları YZ’sinin hafızasına aktarıp bilgiyi tek elde toplayarak, fiziki kitapları yok eden bir teknoloji patronu

Yöntemler farklı, amaçlar farklı ama bilginin gücü hiç değişmiyor.

Aklıma Kemal Tahir’in tarihi romanı Devlet Ana’sındaki o final cümlesi geliyor:

“Kalem kılıçtan keskindir.”

Kemal Tahir.

Kitap yakan imparator hatırlanmıyor ama Konfüçyüs bugün hâlâ okunuyor.

Bakalım tarih, kitap yiyen patrona nasıl bir yol çizecek?

patronlardunyasi.com